Bilal Demir
Emtia piyasalarında bu hafta dikkat çekici fiyat hareketleri yaşandı. Enerji ürünleri ile değerli metaller arasında belirgin bir ayrışma ortaya çıktı. Küresel olayların etkisiyle bazı varlıklar değer kazanırken diğerleri baskı altında kaldı. Piyasa katılımcıları bu çelişkili tabloyu yakından izliyor. Ekonomik göstergeler ile jeopolitik gelişmelerin birleşimi fiyatlamaları belirgin şekilde etkiliyor. Bu durum uzun vadeli yatırımlar açısından önemli ipuçları sunabilir. Dalgalı seyir birçok kesimde sorgulamalara yol açıyor.
Hafta boyunca enerji piyasalarında arz endişeleri ön plana çıktı. Orta Doğu’daki çatışmaların enerji arzını etkileyebileceği yönündeki kaygılar fiyatları yukarı taşıdı. Bu gelişmeler petrol fiyatlarında kayda değer artışlara neden oldu. Öte yandan değerli metaller cephesinde farklı bir görüntü oluştu. Güçlü dolar ve faiz beklentileri bu metalleri baskıladı. Analistler bu ayrışmanın nedenlerini detaylı şekilde inceliyor. Piyasalar bu faktörlere göre şekillenmeye devam ediyor.
Güçlü Dolar ve Fed Politikasının Etkileri
ABD’de enflasyon verilerinin beklentilere paralel gerçekleşmesi Fed’in faiz indirimlerinde aceleci davranmayacağı beklentisini güçlendirdi. Yükselen enerji fiyatları enflasyonist baskıların sürebileceğine dair endişeleri artırdı. Şubat ayı tüketici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 2,4 seviyesinde kalması dolar endeksinin güçlü seyrini destekledi. Bu ortamda dolar endeksi yüzde 1,5 artışla 100,4 seviyesine yükseldi. Para piyasalarında Fed’in mart toplantısında faizleri sabit bırakacağı ve ilk indirimin temmuz ayında gelebileceği öngörüsü öne çıktı. Politika faizinin yüzde 3,50-3,75 aralığında tutulması bekleniyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,28 seviyesinde tamamladı.
Dolar kurundaki yükseliş emtia fiyatlamalarını doğrudan etkiledi. Yatırımcılar dolarla fiyatlanan varlıkları diğer para birimlerine göre daha pahalı buldu. Bu durum talebi sınırlayarak bazı metallerde satış baskısı yarattı. Analistler savaşın uzamasına dair kaygıların risk algısını bozduğunu ve doları güçlendirdiğini belirtiyor. Fed’in temkinli duruşu yatırımcı iştahını da kısıtladı. Bu gelişmeler emtia piyasasındaki yönü belirleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Güçlü doların etkisi tüm hafta boyunca hissedildi.
Trump’ın açıklamaları da piyasaların odağında kaldı. Dünyanın en büyük petrol üreticisi olduklarını vurgulayan Trump petrol fiyatlarındaki yükselişten kazanç sağladıklarını ifade etti. İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemenin daha önemli olduğunu kaydetti. Bu sözler enerji ve döviz piyasalarında yankı buldu. Enflasyonist baskılarla birleşen bu gelişmeler Fed’in faiz patikasını etkiledi. Piyasalar bu açıklamaları yakından takip etti. Dolar kurundaki güçlenme bu bağlamda hız kazandı.
Orta Doğu Gerilimi Petrol Fiyatlarını Taşıyor
Orta Doğu’daki çatışmaların sürmesi uluslararası enerji ajansının stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme hamlesini tetikledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağına yönelik açıklamaları risk algısını yüksek tuttu. Bu gelişmeler petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı 119,5 dolara kadar çıkarak uzun süreli zirvelere yaklaştı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın acil durum stok salımı planı fiyatlardaki artışı bir süre sınırladı. Ancak bölgedeki gerilimlerin devam etmesi petrol fiyatlarını yeniden yukarı yönlendirdi. Analistler Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapanmasının tedariki ciddi biçimde aksatacağını vurguluyor.
Petrol fiyatlarındaki haftalık artış yüzde 11,22 seviyesinde gerçekleşti. G7 ülkelerinin rezervleri ortak kullanıma açma beklentisi kısa süreli geri çekilmelere neden oldu. İran Dışişleri Bakanı’nın ABD ile müzakerelerin gündemde olmadığını söylemesi arz endişelerini tazeledi. Basra Körfezi’ndeki tanker saldırıları ve mayın döşeme haberleri fiyatları destekledi. Doğal gaz fiyatları Avrupa’da jeopolitik gerilim nedeniyle yükseldi. ABD’de ise rekor üretim ve hava koşulları fiyatları aşağı çekti. Bu ayrışma enerji piyasasındaki karmaşıklığı gösteriyor.
Jeopolitik riskler petrol fiyatlarını 29 Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyelere taşıdı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın bugüne kadarki en büyük stok salımı planı bile uzun vadeli endişeleri gideremedi. Trump’ın İran’la savaşın yakında sona erebileceğine dair sözleri kısa süreli rahatlama yarattı. Ancak İran’ın tehditkar tutumu piyasaları yeniden tedirgin etti. Petrol fiyatlarındaki bu yükseliş enflasyonist baskıları da artırdı. Enerji piyasasındaki arz riski fiyatlandırması tüm hafta boyunca etkili oldu. Yatırımcılar bu gelişmeleri yakından izlemeye devam ediyor.
Değerli Metallerde Satış Baskısı Artıyor
Değerli metaller haftayı negatif seyirle tamamladı. Altının ons fiyatı en yüksek 5.238,56 doları görürken en düşük 5.009,77 dolar seviyesine indi ve 5.020 dolar civarında kapandı. Gümüşün ons fiyatı ise 90 dolar zirvesinden 79,5 dolara gerileyerek 80,6 dolar seviyesinde kapandı. Güçlü dolar ve yüksek faiz beklentileri bu metallerde satış baskısı yarattı. Savaş kaynaklı güvenli liman talebi sınırlı kaldı. Analistler doların güçlü seyrinin kıymetli metalleri diğer para birimleri açısından pahalı hale getirdiğini belirtiyor. Bu baskı haftalık bazda belirgin kayıplara yol açtı.
Altın fiyatları haftalık yüzde 2,6 gerilerken gümüş yüzde 4,6 düştü. Platinde yüzde 5,3 ve paladyumda yüzde 4,6 kayıp yaşandı. Fed’in faiz indirimlerini erteleme ihtimali yatırımcıları değerli metallerden uzaklaştırdı. Orta Doğu çatışmaları tek başına yukarı yönlü hareket için yeterli olmadı. Dolar endeksinin yükselişi talebi baskıladı. Bu gelişmeler değerli metaller piyasasındaki zayıf seyrin ana nedenleri arasında yer aldı. Analistler savaş belirsizliğinin dolar baskısını aşamadığını ifade ediyor.
Baz metallerde de enflasyon ve güçlü dolar etkisi görüldü. Alüminyum piyasasında arz sıkışıklığı öne çıktı. Londra Metal Borsası depolarındaki teslimat artışları ve Körfez lojistik aksamaları fiyatları etkiledi. Nikel piyasasında ham madde temini haberleri yakından takip edildi. Bakır yüzde 2,7, nikel yüzde 0,8, çinko yüzde 0,7 ve kurşun yüzde 2,3 geriledi. Alüminyum yatay seyir izledi. Bu metallerdeki baskı enerji maliyetlerindeki artışla birleşti. Sanayi metalleri üzerindeki etki somut şekilde hissedildi.
Tarım emtia piyasalarında enerji ve lojistik maliyetleri belirleyici oldu. Orta Doğu gerilimi gübre ve navlun fiyatlarını yükselterek arz endişesi yarattı. Soya fasulyesi ve mısırda talep görünümü güçlü kaldı. Buğday yüzde 0,6 gerilerken soya fasulyesi yüzde 1,9 yükseldi. Pirinç ve mısırda da artışlar görüldü. Şeker ve pamuk fiyatları yükseldi. Kahve yüzde 2,8 gerilerken kakao yüzde 2,1 değer kazandı. Bu hareketler enerji fiyatlarındaki yükselişle bağlantılıydı. Tarım ürünleri lojistik risklerden etkilendi.
Emtia piyasalarındaki bu ayrışma küresel ekonomiye dair önemli sinyaller veriyor. Dolar kurundaki güçlenme ve altın fiyatlarındaki zayıflama Fed politikasıyla yakından ilgili. Petrol fiyatlarındaki yükseliş ise jeopolitik riskleri yansıtıyor. Yatırımcılar bu dengeleri dikkate alarak pozisyonlarını gözden geçiriyor. Gelecek haftalarda enflasyon verileri ve Orta Doğu gelişmeleri belirleyici olacak. Piyasalar temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Bu tablo uzun vadeli etkilerini göstermeye devam edecek.
Tüm bu gelişmeler emtia yatırımlarının risk profilini değiştiriyor. Dolar kuru yükselişi genel baskıyı artırırken petrol fiyatlarındaki artış sektörleri farklı şekilde etkiliyor. Altın fiyatları gerilemesine rağmen güvenli liman rolü sınırlı kaldı. Analistler Fed’in temmuz indirim beklentisini yakından izliyor. Jeopolitik gerilimlerin azalması durumunda dengeler yeniden şekillenebilir. Piyasa katılımcıları bu faktörleri sürekli değerlendiriyor. Emtia piyasasındaki dalgalanma dikkatle takip ediliyor.
Sonuç olarak hafta boyunca yaşanan hareketler küresel risk algısını yansıtıyor. Dolar kuru ve altın fiyatlarındaki gelişmeler Fed politikasının ağırlığını gösteriyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş Orta Doğu’daki belirsizliği öne çıkarıyor. Bu çelişkili tablo yatırımcılar için yeni fırsatlar ve riskler barındırıyor. Piyasalar önümüzdeki dönemde de bu dinamiklere göre şekillenecek. Güncel veriler ve analizler karar alma sürecini destekliyor. Emtia piyasalarındaki seyir yakından izlenmeye değer.
Bilal Demir
