Bilal Demir
Deniz ticaret rotaları küresel ekonominin can damarını oluşturmaktadır. Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktaları enerji nakliyesi ve mal taşımacılığında vazgeçilmez rol oynamaktadır. Son dönemde Orta Doğu’daki gelişmeler bu rotaları doğrudan etkilemiş ve gemi trafiğinde aksamalara yol açmıştır. Türk bayraklı veya sahipli gemiler bu süreçte stratejik konumlarını korumaya çalışmaktadır.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile sektör temsilcileri gemilerin güvenliğini ön planda tutmaktadır. Bekleyişin süresi belirsiz olsa da personel ve ailelerde sakin bir hava hakimdir. Bu durum uluslararası deniz ticaretinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha göstermektedir.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİNDE TÜRK GEMİLERİNİN GÜVENLİ KONUMU
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle bekleyen 15 Türk gemisiyle yakından ilgilenmektedir. Gemilerin büyük bölümü boğazın uzağında demirli bulunduğu için herhangi bir çatışma halinde zarar görme riski minimum seviyededir. Bakanlık yetkilileri personel ile sürekli irtibat halindedir ve operasyonel teknik destek sağlamaktadır.
Türk Armatörler Birliği Başkanı Cihan Ergenç gemilerde sıkıntı yaşanmadığını ve kaptanların emniyetli şekilde yollarına devam etmeyi planladığını belirtmiştir. Bu bekleyişin süresi henüz netleşmemiş olsa da sektör temsilcileri sakin kalınmasını önermektedir. Diğer ülke bayraklı gemilerin de bölgede bulunması Türk gemilerine yönelik saldırı ihtimalini düşürmektedir. Genel olarak konum avantajı büyük bir rahatlama kaynağı olmuştur.
GEMİLERDE GÜNLÜK HAYAT BEKLEYİŞ SÜRECİ VE KAPTANLARIN TUTUMU
Gemilerde boş durmak söz konusu değildir ve kaptanlar mürettebatı sürekli meşgul etmektedir. Bir kaptan boğaz açıklarında demirli gemide balık tuttuklarını ve herhangi bir sorun yaşamadıklarını ifade etmiştir. Armatörler Birliği Başkanı Cihan Ergenç de gemicilerin balık tutma bakım tamir ve kumanya gibi faaliyetlerle vakit geçirdiğini doğrulamıştır. Kaptanlar basınla konuşmaktan kaçınmakta ve isimlerini vermemektedir çünkü hedef haline gelmek istenmemektedir.
Ailelerde panik havası bulunmamakta ve gemilerle düzenli iletişim sürdürülmektedir. Yedek parça kumanya ve yakıt gibi ihtiyaçlar Dubai gibi yakın limanlardan hava yoluyla karşılanmaktadır. Bu organize bekleyiş süreci sektörün profesyonelliğini ortaya koymaktadır.
ULUSLARARASI ÖRGÜTLER UZMAN UYARILARI VE GELECEK BEKLENTİLERİ
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk bölgedeki durumun kontrol edilemeyecek noktaya geldiğini vurgulamıştır. Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün acilen devreye girmesi ve barışçıl çözüm için çağrı yapması gerektiğini belirtmiştir.
Savaşın kısa sürede bitmesi beklenmemekte ve İran’ın her türlü olumsuzluğu göze alabileceği değerlendirilmektedir. Hürmüz Boğazı’nın kapanması Süveyş Kanalı gibi diğer rotaları da etkileyebilir ve dünya için büyük felaket yaratabilir.
Gemiler ateşkes beklerken personel emniyeti en üst seviyede tutulmaktadır. Bu krizin uzaması petrol fiyatlarını ve küresel ticareti olumsuz etkileyecektir. Uzmanlar sessiz ve sakin duruşun korunmasını tavsiye etmektedir.
Bilal Demir
