IŞİD’li Türk Vatandaşları Suriye’den Geri Alınma Sürecinde

Son dönemde Suriye’deki gelişmeler, özellikle IŞİD bağlantılı yabancı savaşçıların durumuyla ilgili önemli adımları beraberinde getiriyor. Bölgedeki hapishane ve kamplardan yapılan sevkiyatlar, birçok ülkenin kendi vatandaşlarını geri alma süreçlerini hızlandırıyor. Bu bağlamda, Türk vatandaşlarının da bulunduğu iddiaları dikkat çekiyor.

Irak Adalet Bakanlığı’nın açıklamasına göre, Suriye Demokratik Güçleri kontrolündeki hapishanelerden Irak’a nakledilen yaklaşık 5 bin IŞİD mensubu arasında 165 Türk vatandaşı bulunuyor. Ancak bu sayı henüz resmi olarak teyit edilmiş değil. Diplomatik kaynaklar, kimlik tespitinin oldukça karmaşık bir süreç olduğunu vurguluyor. Her beyanı doğrudan kabul etmenin mümkün olmadığını belirten yetkililer, pasaport gibi resmi belgelerin eksikliği nedeniyle detaylı incelemeler yapıldığını aktarıyor.

Kimliklendirme çalışmalarında dikkat çeken unsurlardan biri, sahte beyanlar. Örneğin, bazı Uygur kökenlilerin Çin’e iade edilmekten kaçınmak için Türk vatandaşı olduğunu iddia ettiği belirtiliyor. Benzer şekilde, Almanya vatandaşı olan Türk kökenliler de süreçte karşılıya çıkabiliyor. Bu durum, her dosyanın ayrı ayrı ele alınmasını gerektiriyor. Ayrıca yabancı uyruklu kişilerle evli olan Türk vatandaşlarının çocukları, vatansız kalma riskiyle karşı karşıya kalabiliyor. İngiltere vatandaşı bir kadınla evli ve çocuğu olan bir IŞİD mensubu örneği, bu hukuki belirsizliği net şekilde ortaya koyuyor.

Yetkililer, Irak makamlarına Türk vatandaşı IŞİD mensupları ve ailelerini geri almaya hazır olduklarını bildirmiş durumda. Bu yaklaşım, ABD ve Özbekistan gibi ülkelerle paralel bir politika izleniyor. Temel görüş, Suriye’deki yabancı terörist savaşçıların kaynak ülkelerine dönmesi yönünde. Şu ana kadar Irak’a yaklaşık 4 bin 500 kişinin hapishanelerden nakledildiği, ancak kamplarda tutulan ailelerin henüz sevk edilmediği ifade ediliyor.

Geri getirilecek kişilerle ilgili süreç de netleştirilmiş görünüyor. Irak’tan iade edilen Türk vatandaşı IŞİD mensupları, adli makamlarca yargılanacak. Suça karışma durumu olmayan kadın ve çocuklar için ise ayrı bir yol izlenecek. Bu grupta entegrasyon programları uygulanması planlanıyor ve sürecin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından koordine edilmesi öngörülüyor.

Suriye iç savaşı yıllarında binlerce IŞİD mensubu ve aileleri, ülkenin kuzeydoğusundaki özel kamp ve hapishanelere yerleştirilmişti. En bilinen kamp olan El Hol, çoğunlukla savaşçıların eş ve çocuklarını barındırıyor. Son verilere göre burada yaklaşık 24 bin kişi bulunuyor, ancak bunların kaçının Türk vatandaşı olduğu bilinmiyor. Bu belirsizlik, geri alma çalışmalarını daha da zorlaştıran bir faktör olarak öne çıkıyor.

Öte yandan, İçişleri Bakanlığı’nın Terör Arananlar listesinde IŞİD bağlantılı 98 şüpheli hakkında yakalama kararı mevcut. Bu kişiler farklı kategorilere ayrılmış durumda. En üst seviye olan kırmızı kategoride 16 isim yer alıyor ve bunların başına 20 milyon TL’ye varan ödül konmuş. Listede Ankara Tren Garı Katliamı’nın firari sanıkları İlhami Balı, Deniz Büyükçelebi ve Nusret Yılmaz gibi önemli isimler bulunuyor. Aynı kategoride, 2016’da iki askerin yakılarak öldürülmesi olayında rol aldığı belirtilen Talip Akkurt ve Adıyaman merkezli Dokumacılar grubunun lideri Mustafa Dokumacı da aranıyor.

Kırmızı listedeki diğer dikkat çekici isimler arasında Suruç ve Ankara Gar katliamlarını gerçekleştiren Yunus Emre Alagöz ile Şeyh Abdurrahman Alagöz kardeşler var. Turuncu kategoride 28, sarı kategoride 12, gri kategoride ise 44 şüpheli bulunuyor. Gar katliamı davasının tüm 17 firari sanığı da bu listede yer alıyor.

Mağdur yakınları ve avukatlar, Suriye ve Irak’taki bu kişilerin bir an önce getirilerek yargılanmasını talep ediyor. Müşteki avukatlarından biri, kamplarda İlhami Balı’nın yanı sıra Cebrail Kaya, Mustafa Delibaşlar ve İlyas Aydın gibi isimlerin bulunduğunu, Bayram Yıldız’ın ise Irak’ta olduğuna dair bilgi olduğunu belirtiyor. Mahkemeye başvurarak iade talebinde bulunacaklarını ifade ediyor.

10 Ekim Barış ve Dayanışma Derneği temsilcisi de benzer görüşte. Bu kişilerin getirilip yargılanmasının, saldırıların aydınlatılmasında kritik rol oynayacağını vurguluyor. Cezasızlığın yeni olayları tetiklediğini savunan temsilci, yakın dönemde Yalova’da yaşanan IŞİD bağlantılı olayları örnek gösteriyor. Etkin yargılama ve adaletin sağlanmasının, benzer riskleri önlemede en önemli adım olduğu belirtiliyor.

Genel olarak, IŞİD’li Türk vatandaşlarının geri alınması süreci hem güvenlik hem de hukuki boyutlarıyla yakından izleniyor. Kimlik tespiti ve uluslararası koordinasyonun zorlukları aşılmaya çalışılırken, yargılama ve entegrasyon adımları da hazırlık aşamasında. Bu gelişmeler, bölgedeki terörle mücadele çabalarının önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor ve önümüzdeki dönemde daha somut sonuçlar bekleniyor.