Yeraltındaki Derin Yolculuk Merak Uyandırıyor

Ankara’nın Çayırhan ilçesindeki kömür ocakları uzun yıllardır önemli bir üretim merkezi olarak biliniyor. İşçiler burada yoğun bir tempoyla çalışıyor ve maden hayatının zorluklarını her gün yaşıyor. Son dönemde özelleştirme tartışmaları gündeme gelince çalışanlar arasında ciddi bir endişe oluştu. Benzer işletmelerde ödemelerin aksadığı haberleri kulaktan kulağa yayılıyordu. Bu durum karşısında sessiz kalmak istemeyen madenciler harekete geçti. Eylemler yavaş yavaş şekillenmeye başladı ve herkesin merakını uyandırdı.

Ocakta mesaisi biten yaklaşık beş yüz işçi kendilerini derinlere kapattı. Çıkmamakta kararlıydılar ve bu tutum kısa sürede ses getirdi. Sendika temsilcileri devreye girerek çözüm arayışına koyuldu. Türk İş Genel Başkanı Ergün Atalay ile Maden İş Genel Başkanı Nurettin Akçul işçilerle yer altında görüşme yaptı. Bir hafta süren kapanma eylemi sonunda işçiler dışarı çıktı. Ancak sorunlar tamamen bitmemişti ve yeni adımlar atılacaktı.

Özelleştirmeye Karşı Verilen Mücadele

İşçiler özelleştirmenin durdurulması için ilçe parti başkanlarına başvurdu. Destek arayışları sonuç vermeyince daha büyük bir adım attılar. Kış ortasında Ankara’ya yürüyüşe çıktılar ve soğuğa kar rağmen yola koyuldular. “Maden vatandır vatan satılmaz” sloganları eşliğinde yürüyorlardı. Baretlerini yere vurarak tempo tutuyor ve seslerini duyurmaya çalışıyorlardı. Bu yürüyüş üç gün sürdü ve Enerji Bakanlığı önüne kadar ulaştı. İhalenin ertelendiği haberi gelince madenciler geri döndü.

Eylemler toplamda yüz on iki gün sürdü. Nihayetinde işçilerin haklarının korunacağı garantisi verildi. Sendikacılar ve çalışanlar sözleşmeye uyulması şartıyla anlaşmayı kabul etti. Çayırhan kömür ocakları 1986’dan beri el değiştirse de ayda beş yüz bin ton üretim kapasitesini koruyor. Termik santral bakım çalışmalarıyla verim artırıldı. Genel Müdür Oytun Kutay ve Maden İşletmeleri Direktörü Faik Ustabaşı bu yatırımları rakamlarla anlatıyor. Üretim artışı madenciler için gurur kaynağı haline geldi.

Yeraltına İnen Özel Araç

Ramazan ayında Türk İş Genel Başkanı Ergün Atalay her yıl bir iftarı madencilerle yer altında yapıyor. Bu sefer Maden İş Genel Başkanı Nurettin Akçul ile birlikte Çayırhan’a gidildi. Madenci kıyafetleri giyildi ve ocağın girişindeki uyarı levhaları dikkati çekti. “Şakalaşma kazaya yol açar” yazısı özellikle hatırlatıcıydı. Derinlere inmek için beklenen araç hazırdı ve herkes heyecanlıydı. Bu araç madencilerin günlük hayatının vazgeçilmeziydi.

Araç raylar üzerinde yavaşça ilerliyor ve kömür taşıyordu. Yeraltı ayrı bir dünya gibiydi. Yüksek tavanlar özenle tahkim edilmiş ve kalın zincirler yerleştirilmişti. Yolculuk sırasında üç yüz elli metre derinliğe inildi. Araç durduğunda masalar kurulmuş ve iftar hazırlıkları tamamlanmıştı. Herkes bu özel yolculuğun anlamını bir kez daha hissetti. Sesler ve ortam unutulmaz bir deneyim sunuyordu.

Derinliklerdeki İftar Sofrası

İşçiler masayı büyük özenle hazırlamıştı. Mercimek çorbası pilav üstü kavurma ayran ve baklava sırayla ikram edildi. Yemek sırasında alışılmadık bir ses duyuldu ve merak uyandırdı. Bu ses su borularının tazyikinden kaynaklanıyordu. Temiz ve kirli su boruları yan yana geçiyordu. Madenciler bu seslere alışkındı ve hiç etkilenmiyorlardı. Misafirlere de ikramda bulundular ancak nezaketle teşekkür ettiler.

Vardiya saat on altıda başlamış ve gece yarısına kadar sürecekti. Üç vardiya sistemiyle üretim kesintisiz devam ediyordu. Maden İşletmeleri Direktörü Faik Ustabaşı burayı bir okul olarak tanımladı. Babalarla çalışmış emeklilerin yerini şimdi evlatlar almıştı. Burası tam anlamıyla bir aile ortamıydı. Herkes birbirine destek oluyordu.

Madencilikteki Özel Gelenekler

Yer altına inen işçilere dışarıdakiler “hayır ola” diyor. Bu dilek kazasız bir vardiya için yapılıyordu. Çıkan işçilere ise “geçmiş olsun” deniliyordu. Bu ifadeler madencilik kültürünün önemli bir parçası haline gelmişti. Yeraltında herhangi bir tartışma yaşansa bile asla yer üstüne taşınmıyordu. Böyle durumlar orada gömülü kalıyordu. Vardiyalar arasında dostluk yarışları ve anı paylaşımları yapılıyordu.

İş Güvenliği Koordinatörü Oğuz Karahan eğitimlerin önemini vurguladı. Uyarı levhaları yanında sürekli bilinçlendirme çalışmaları yürütülüyordu. Ülkede yerli kömür üretiminin desteklenmesi gerektiği sıkça dile getiriliyordu. Türk İş Genel Başkanı ithal kömüre yönelimin yanlış olduğunu belirtti. Yerli ve milli kaynakların teşvik edilmesi çağrısı yapıldı. Bu konu madenciler için hayati önem taşıyordu.

Güncel Sorunlar ve Beklentiler

Yer üstüne çıkıldığında hava kararmıştı ve soba gürül gürül yanıyordu. Sıcak sohbetler devam ederken yakındaki bir ocakta olumsuz gelişmeler yaşanıyordu. Akçadağ Enerji işletmesinde yedi yüz elli işçi maaşlarını alamıyordu. Ramazan ayında yeni bir eylem başlatmışlardı. Salı günü Ankara’ya gelip bakanlık önünde seslerini duyuracaklardı. Yer altından her zaman olumlu haberler gelmiyordu.

Çayırhan’dan çıkarılan kömür kilometrelerce ötedeki santrale taşınıyordu. Üretim devam ederken yeni sorunların çözümü bekleniyordu. Sendikacılar ve işçiler haklarının korunması için mücadeleye hazırdı. Gelenekler ve dayanışma madencilerin en büyük gücüydü. Kamuoyu bu derinliklerdeki hayatı daha yakından takip ediyordu. Gelecek günlerde yeni gelişmeler merakla bekleniyordu.