Bilal Demir
Afrika kıtasının en zorlu coğrafyalarından birinde yaşanan şiddet olayları uzun zamandır küresel dikkatleri üzerine çekiyor. Özellikle sınır bölgelerinde patlak veren çatışmalar hem yerel halkı hem de bölge istikrarını derinden sarsıyor. Bu tür saldırılar genellikle aniden gelişiyor ve geride derin yaralar bırakıyor. İnsanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri gibi görünen bu gelişmeler merak uyandırıyor ve detayları öğrenme isteği yaratıyor.
Güney Sudan ile Sudan arasındaki tartışmalı Abyei bölgesinde gece yarısı düzenlenen baskın tam anlamıyla bir kâbusa dönüştü. Uyuyan siviller ağır silahlarla hedef alındı ve kaçış fırsatı bile tanınmadı. Köyler bir anda cehenneme çevrildi. Militan gruplar köyleri kuşatarak evleri, tahıl ambarlarını ve hayvan ağıllarını ateşe verdi. Bu ani saldırı sırasında birçok aile uykuda yakalandı ve korkunç bir sonla karşılaştı.
Saldırının bilançosu gerçekten yürek burkucu boyutlara ulaştı. En az yüz altmış dokuz kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin büyük çoğunluğu kadınlar ve çocuklardan oluşuyordu. Yüzlerce kişi de ağır yaralı halde kurtarılmayı bekliyor. Baskın o kadar hızlı ve vahşiydi ki hayatta kalanlar yanlarına hiçbir eşya alamadan ormanlara kaçmak zorunda kaldı. Cesetler ise ne yazık ki bahçelere veya sokak aralarına gömülmek zorunda kalındı çünkü defin için yeterli alan bile kalmamıştı.
Bu olay aslında sadece bir gece baskınıyla sınırlı kalmadı. Saldırganlar gıda depolarını, marketleri ve eczaneleri de tamamen boşalttı. Temiz su kaynakları kesildi, kanalizasyon sistemi çöktü. Sonuç olarak kasabada kolera ve şiddetli ishal salgını baş gösterdi. İnsanlar artık sadece silah yaralarından değil açlık, susuzluk ve hastalıktan da yaşamlarını kaybediyor. Bölge sakinlerinden biri yaşananları şöyle özetliyor; her gün onlarca insan kaybediyoruz bazıları doğrudan vuruluyor ama çoğu mide ağrısı ve açlıktan ölüyor dünya bizi unuttu burada sadece ölümün sırasını bekliyoruz.
Saldırının arkasındaki güçler ise dikkat çekici bir tablo çiziyor. Rapid Support Forces olarak bilinen milis gruplarının parmağı olduğu belirtiliyor. Olay başlangıçta kabileler arası çatışma gibi gösterilmeye çalışılsa da aktivistler bunun çok daha derin bir bağlantısı olduğunu savunuyor. Sudan’daki iç savaşın ateşi komşu ülkeye sıçramış durumda ve bu milis güçler sınır ötesinden besleniyor. Silahlı grupların bölgedeki varlığı yıllardır istikrarsızlığı körüklüyor.
Abyei bölgesi uzun zamandır tartışmalı bir statüde bulunuyor. İki ülke arasındaki sınır anlaşmazlıkları nedeniyle sık sık çatışmalara sahne oluyor. Bu coğrafya aynı zamanda doğal kaynaklar açısından da zengin ancak savaş nedeniyle kaynaklar yerine kan dökülüyor. Birleşmiş Milletler raporları da benzer durumların Sudan genelinde milyonlarca insanı etkilediğini ortaya koyuyor. Bu tek kasabadaki olay aslında buzdağının sadece görünen kısmı.
İnsani yardım kuruluşları bölgeye ulaşmaya çalışıyor ancak militanlar giriş ve çıkışları sıkı şekilde kontrol ediyor. Yardım konvoyları engellenirken yaralılar ve hastalar kaderlerine terk edilmiş halde. İlaç yok doktor yok ve temiz su bile bulunmuyor. Bu kuşatma altında yaşayanlar yavaş bir ölüme doğru sürükleniyor. Aktivistler olayın basit bir kabile kavgası olmadığını ısrarla vurguluyor. Sınırın öte yanındaki istikrarsızlığın bu milisleri beslediğini ve silah lobilerinin bu kaostan kâr ettiğini dile getiriyorlar.
Afrika’daki bu tür çatışmalar maalesef sıkça göz ardı ediliyor. Orta Doğu’daki gelişmeler dünya medyasının ana gündemi olurken bu coğrafyadaki dramlar genellikle alt yazı bile olamıyor. Batı dünyası için rakamlar sadece istatistikten ibaret kalıyor. Ancak burada çıplak ayaklı çocuklar ve anneler her gün yaşam mücadelesi veriyor. Silah ticareti yapanlar paralarına para katarken faturayı masum siviller ödüyor.
Olay sonrası yaşananlar da ayrı bir trajedi. Hayatta kalanlar ormanlarda barınak arıyor. Gıda stokları yok edildiği için açlık tehlikesi her geçen gün artıyor. Hastalık salgını hızla yayılıyor ve tıbbi müdahale olmadığı için ölüm oranları yükseliyor. Yerel yetkililer bu durumu insanlığın unuttuğu bir coğrafya olarak tanımlıyor. Dünya kamuoyu ise bu sesleri duymazdan geliyor gibi görünüyor.
Sudan’daki iç savaşın komşu ülkeye sıçraması aslında uzun zamandır uyarılan bir senaryoydu. Rapid Support Forces gibi grupların rolü yıllardır tartışılıyor. Bu milisler hem siyasi hem de ekonomik çıkarlar için çatışmayı körüklüyor. Abyei gibi bölgeler ise bu güç mücadelelerinin en zayıf halkası haline geliyor. Uluslararası toplumun müdahalesi gecikiyor ve bu da krizin derinleşmesine yol açıyor.
Bölgede yaşayanların günlük hayatı artık tamamen değişti. Eskiden tarım ve hayvancılıkla geçinen köyler şimdi küle dönmüş durumda. Tahıl ambarlarının yanması gelecekteki gıda krizini de tetikliyor. Hayvanların telef olması ise geçim kaynaklarını yok ediyor. Her şey bir gecede kaybedildi ve geriye sadece acı hatıralar kaldı.
Uluslararası örgütler bu tür olayları raporlarla belgelemeye çalışıyor. Ancak raporlar raflarda kalırken gerçek hayatta insanlar ölmeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler verileri Sudan genelinde milyonlarca insanın benzer tehdit altında olduğunu gösteriyor. Bu rakamlar sadece sayı değil her biri bir hayat bir aile bir gelecek demek.
Afrika kıtasındaki çatışmaların kökleri derinlerde yatıyor. Sömürge sonrası sınırlar kabile yapıları ve doğal kaynak rekabeti bu tür olayları besliyor. Ancak son dönemde silah teknolojisinin gelişmesiyle çatışmalar daha vahşi hale geliyor. Gece yarısı baskınları gibi taktikler sivilleri hedef alarak psikolojik yıkım yaratıyor.
Hayatta kalanların anlattıkları ise kan dondurucu. Ormanlara kaçanlar günlerce aç susuz kaldıklarını ve yardım beklediklerini söylüyor. Bazıları yaralı yakınlarını sırtlarında taşıyarak kurtulmaya çalışmış. Ancak birçok aile tamamen parçalanmış durumda. Çocuklar annelerinden babalarından ayrı düşmüş ve bu travma uzun yıllar sürecek.
Bölgedeki kolera salgını da ayrı bir tehlike oluşturuyor. Su kaynaklarının kirlenmesi ve hijyen koşullarının çökmesiyle hastalık hızla yayılıyor. Özellikle çocuklar ve yaşlılar bu salgından en çok etkilenen gruplar. Tıbbi yardım gelmediği takdirde ölüm sayısının artması kaçınılmaz görünüyor.
Aktivistler ve insani yardım çalışanları bu sessizliğe karşı ses yükseltiyor. Dünya kamuoyunun dikkatini çekmek için çeşitli kampanyalar düzenleniyor. Ancak medya gündemi başka yönde ilerlediği için bu çağrılar yeterince yankı bulmuyor. Afrika’daki dramlar ne yazık ki sıkça unutuluyor.
Olayın siyasi boyutları da göz ardı edilmemeli. Sudan’daki güç mücadelesi komşu ülkeyi de istikrarsızlaştırıyor. Rapid Support Forces gibi aktörlerin rolü hem yerel hem de bölgesel dengeleri etkiliyor. Bu tür milis gruplarının varlığı barış çabalarını sürekli sekteye uğratıyor.
Gelecek günlerde bölgede neler yaşanacağı ise belirsizliğini koruyor. Yardım kuruluşlarının girişi sağlanabilirse belki bir nebze rahatlama olur. Ancak militanların kontrolü devam ettiği sürece tam anlamıyla bir çözüm zor görünüyor. Uluslararası toplumun daha etkin rol alması gerekiyor.
Afrika’nın makus talihi yıllardır değişmiyor. Bir yandan doğal zenginlikler diğer yandan sürekli çatışmalar. Bu paradoks kıtanın geleceğini belirliyor. Abyei gibi bölgeler ise bu çatışmaların en acımasız örneklerini yaşıyor.
Sonuç olarak gece yarısı düzenlenen bu baskın sadece bir olay değil derin bir insani krizin parçası. Yüz altmış dokuz masum hayatın kaybedilmesi dünya vicdanını sarsmalı. Ancak sessizlik devam ederse benzer trajediler tekrarlanmaya devam edecek. Gelişmeleri yakından takip etmek ve ses çıkarmak her zamankinden daha önemli hale geliyor.
Bölgedeki sivillerin mücadelesi gerçekten takdir edilecek düzeyde. Her şeye rağmen umutlarını kaybetmeden hayatta kalmaya çalışıyorlar. Ancak dış destek olmadan bu mücadele çok daha zorlaşıyor. Uluslararası yardımın hızlandırılması en büyük ihtiyaçlardan biri.
Afrika’daki iç çatışmaların küresel etkileri de göz ardı edilmemeli. Göç dalgaları hastalık yayılımı ve istikrarsızlık tüm kıtayı etkiliyor. Bu nedenle olaylar sadece yerel bir mesele olmaktan çıkıyor ve dünya genelinde dikkat edilmesi gerekiyor.
Her geçen gün yeni detaylar ortaya çıkıyor ve acı tablo daha da netleşiyor. Bu tür baskınlar insanlığın ortak değerlerini sorgulatıyor. Barış ve güvenlik için daha fazla çaba gösterilmesi şart görünüyor. Afrika’nın unutulmuş coğrafyalarındaki sesler nihayet duyulmalı.
Bilal Demir
